• reach out

    I'm available for Pro Bono work in D.C. and Philadelphia area.  

  • ایمنی و بهداشت حرفه ای

     

    تعریف ­ایمنی:

    عبارت­ ­است ­از میزان درجه دور بودن از خطر، واژه (Hazard) که در تعریف­ علمی ایمنی آمده ­است، در واقع شرایطی ­است که دارای پتانسیل رساندن آسیب به کارکنان، تجهیزات­ و ­ساختمان­ها، از بین ­بردن مواد یا کاهش ­کارایی در اجرای یک وظیفه از پیش ­تعیین­ شده می­ باشد.

    در استاندارد ISO 8402:1992 واژه ایمنی به صورت زیر تعریف شده است: حالتی که در آن احتمال خطر آسیب (به اشخاص) یا خسارت مادی، به میزان قابل قبول محدود شده باشد.

    ایمنی به­ طور صد در صد و مطلق وجود ندارد و عملاً هم هیچ­­گاه حاصل نخواهد شد از این­روست که گفته می­ شود ایمنی حفاظت ­نسبی در برابر خطرات است.

     

    الف : تاريخچه دانشجویان بهداشت حرفه ای در جهان

    در مرداد سال 1325 وزارت كار و امور اجتماعي تشكيل و قانون موقت كار را تدوين نمود و در سال 1337 قانون مزبور با اصلاحات و تغييراتي به صورت قانون به تصويب رسيد و اجراي وظايف مربوط به بهداشت و ايمنی مندرج در قانون كار وقت به عهده اداره كل بازرسي كار قرار گرفت. در وزارت كار و امور اجتماعي وقت ادارات زير جهت حفظ سلامت و بهداشت كارگران ايجاد گرديد.

    1 ـ اداره كل بازرسي كار

    اين اداره كل داراي چند اداره به شرح زير بوده است :

    • اداره بهداشت كار: اين اداره مسئول همكاري و نظارت در تهيه و تدوين استاندارد‌ها و آيين نامه هاي لازم جهت پيشگيري از بيماریهای حرفه ای و بهبود محيط و شرايط كار بوده است. همچنين تهيه و تنظيم برنامه هاي بازرسي بهداشتي از كارگاه ها و تعيين خط مشي بازرسان بهداشت حرفه ای در نقاط مختلف و كنترل اجراي آن را به عهده داشته است.
    • اداره ميزان‌های كار: اين اداره مسئول تهيه آيين نامه هاي حفاظتي براي كارگاه هاي مشمول قانون كار وقت مطالعه و تحقيق در زمينه استاندارد‌هاي حفاظتي موجود در كشور، بررسي برنامه و نقشه هاي كارگاه هاي جديدالتاسيس و يا در حال گسترش بوده است.
    • اداره نظارت و هماهنگی كار: اين اداره مسئول بررسي، تجزيه و تحليل پيشنهادهاي واحدهاي استاني و شهرستاني هماهنگ كننده در امر روش‌هاي بازرسي كار، تنظيم كننده برنامه هاي كوتاه مدت آموزشي بازرسان كار و همكاري با اداره ميزان‌هاي كار در تهيه و تدوين آيين نامه هاي حفاظتي بوده است.
    2 ـ آشنایی با اداره كل
    ز ـ نقش بهداشت حرفه ای در توسعه پايدار

    بنابر اعلاميه كنفرانس عالي ريو توسعه پايدار به عنوان يک استراتژی براي برآورد نيازهاي جمعيت موجود دنيا بدون داشتن آثار سوئی روی سلامت انسان و محيط زيست و بدون به مخاطره انداختن منابع آيه جهاني و بنابراين بدون به خطر انداختن قابليت‌های توليد در آينده در نظر گرفته می شود. براساس اين اعلاميه، انسان‌ها نقش محوری در ارتباط با توسعه پايدار بر عهده داشته و مستحق برخورداری از يک زندگی بارور و سالم هماهنگ با طبيعت می باشند.

    در مبحث بهداشت حرفه ای تغيير عبارات فوق در واقع ايفاي نيازهاي مادي با كار و ديگر فرآيند‌هاي توليدي بدون ايجاد خطر براي سلامتي انسان، اكوسيستم، منابع پايه، بهداشت جامعه، در كوتاه مدت يا بلند مدت خواهد بود. بهداشت حرفه ای به عنوان عنصري اساسي يک بعد بهداشتي و اجتماعی از اصل توسعه پايدار را تشكيل مي‌دهد و مسلما عملكرد‌هاي بهداشت حرفه ای مجموعه اي از فعاليت‌هاي كليدي است كه رسيدن به توسعه پايدار را تسهيل مي‌كند.

    نقش محوري بهداشت حرفه اي در توسعه پايدار

    1. پيشگيري از حوادث، آسيب‌ها و بيمارهاي شغلي و حفاظت كارگران در مقابل فشار‌هاي بيش از حد جسمي و رواني بر استفاده بهينه از منابع محدود موجود و به حداقل رساندن كاهش غيرضروري منابع مادي و انساني دلالت دارد.
    2. هدف از محيط كار ايمن و سالم، بكارگيري ايمن ترين تكنولوژي همراه با مصرف انرژي كم، ايجاد آلودگي كمتر و توليد مواد زائد كم مي‌باشد و در اغلب كشورها قوانين مربوط به بهداشت حرفه اي بر استفاده از بهترين تكنولوژي كه دسترسي به آن نيز ممكن باشد، تاكيد دارد.
    3. بكارگيري اصول بهداشت حرفه اي موجب افزايش كيفيت محصولات، بهره وري و فرآيند مديريت گرديده و بنابراين در ممانعت از افت غيرضروري انرژي و مواد و همچنين پيشگيري از اثرات ناخواسته بر روي محيط زيست نقش موثري خواهد داشت.
    4. اغلب مخاطرات محيط از محيط‌هاي كاري همچون صنعت، كشاورزي، حمل و نقل و خدمات، ناشي مي‌شوند. كارشناسان و ديگر افراد مسئول در امر بهداشت حرفه اي به خوبي از فرآيند‌ها و عواملي كه ممكن است براي محيط زيست مخاطره آميز باشد، آگاهي دارند و اغلب اين اطلاعات در مراحل اوّليه بروز مشكل در اختيار آن‌ها قرار مي‌گيرد و بنابراين قادرند پيشگيري‌هاي اوّليه را انجام دهند در غير اين صورت عناصر مخاطره آميز در محيط پراكنده خواهند شد.
      در مورد حفاظت محيط زيست وقتي كه مشكلات ناشي از سيستم‌های توليدي مطرح مي‌شود. انتظار مي‌رود كه عملكرد بهداشت حرفه ای از نظر كارايي و صرف هزينه مورد تاييد قرار گيرد. به همين منظور در برخي كشور‌هاي صنعتي فعاليت‌هايي را براي برقراري ارتباط نزديكتر بين بهداشت حرفه ای و بهداشت محيط زيست آغاز نموده اند.
    5. هدف از خدمات بهداشت حرفه ای تامين سلامت و استفاده بهينه از توان كاري و رفاه كارگران مي‌باشد. وجود نيروي كار سالم، بارور و با انگيزه عامل كليدي براي توسعه اقتصادي و اجتماعي محسوب مي‌شود. به علاوه بهره وري و كيفيت بالاي كار می تواند توليد سالم مواد و كالا‌ها و همچنين اقدام عملي دستيابي به اصول توسعه پايدار را تضمين نمايد.
    6. اكثر مخاطرات زيست محيطي ابتدا در محيط‌های كاری و يا جمعيت‌هاي كارگري مورد شناسایی قرار مي‌گيرند. بنابراين بهداشت حرفه ای در همان نقطه شروع يک سيستم، اعلام خطر براي تعيين مخاطرات زيست محيطي را فراهم مي‌كند كه مي‌توان براساس آن مدل‌هاي موثري براي فعاليت‌هاي پيشگيري ارائه نمود.
    7. بيش از 50% افراد بزرگسال در محيط كار در معرض عوامل زيان آور شيميایی، فيزيكی، بيولوژیکی، ارگونومیکی يا استرس‌هاي روانی و فشار كاري بيش از حد قرار مي‌گيرند. در اين مورد براي دستيابي به يک زندگي سالم و بارور مي‌توان از بهداشت حرفه ای به عنوان ابزاري مناسب بهره گرفت.
    8. وضعيت كلي محيط زيست و اكوسيستم به طور مستقيم و غير مستقيم بر روي بهداشت كارگران در مشاغل مختلف كشاورزي، معدن و ماهيگيري و توليد تاثير مي‌گذارد. بنابراين يك ارتباط دو جانبه بين ايمني و بهداشت حرفه ای از يک طرف و توسعه پايدار توام با محيط سالم از طرف ديگر وجود دارد.
    9. با توجه به اهميت رفاه افراد و براي توسعه اقتصادي و اجتماعي جوامع و كشورها، خط مشي وجود دارد كه دستيابي هر فرد را به كار امكان پذير ساخته و آن‌ها را قادر مي‌سازد كه هزينه زندگي خود و خانواده شان را تامين نمايند. بالا بودن آمار شاغلين، يک عامل كليدي در توسعه پايدار و ايمن كشورها محسوب مي‌شود، در حالي كه افزايش نرخ بيكاري و تبعات منفي آن عاملي تهديد كننده براي اين توسعه به شمار مي‌رود.
    10. اختصاصا در كشورهاي در حال توسعه بهداشت و رفاه خانواده در گرو سلامتي و بهره وري نيروي كار آن خواهد بود. بنابراين وضعيت زندگي اعضاي آن متاثر از اقدامات بهداشت حرفه اي خواهد بود در غير اين صورت با توجه به پايين بودن سطح بهداشت و كاهش توان كاري، بحران شديدي در خانواده بوجود آورده و به طور غير مستقيم بهداشت، رفاه و اقتصاد جوامع را تحت تاثير قرار مي‌دهند

    عوامل زيان آور و محيط كار:

    1. عوامل زيان‌ آور فيزيكی
    2. عوامل زيان آور شيميایی
    3. عوامل زيان آور زيست شناختی (بيولوژيكي)
    4. عوامل زیان آور ارگونومیک

     

     

    بيماريهای شغلی به گروهی از بيماری ها اطلاق می شود كه به علت كار به وجود آمده و يا به عبارت ديگر منحصراَ بيماری هایی هستند كه عامل مولد آنها در محيط كار است. تمامي بيماريهای شغلی برخلاف گروهي از بيماريهاي غيرشغلي كه هنوز عامل مولد آنها تشخيص داده نشده است داراي علت بخصوصي بوده و به آساني قابل تشخيص هستند. اين گروه از بيماريها كمتر از بيماريهای غيرشغلي ديده شده و با توجه به اينكه زاييده كار آدمي هستند امكان پيشگيري از آنها بسيار بيشتر است. بهترين روش جهت طبقه‌بندی بيماريهای شغلی توجه به عامل مولد اين بيماريها است، لذا با توجه به اين امر اين گروه از بيماريها را مي‌توان به 5 دسته تقسيم كرد:

    1. بيماريهای ناشی از عوامل فيزیکی: از عوامل بوجود آوردنده اين دسته از بيماريهاي شغلي، حرارت، نور، فشار، سروصدا، ارتعاش، الكتريسيته، اشعه X و مواد راديواكتيو را مي‌توان ذكر كرد.

    آثار سرو صدابه طور كلی سرو صدا در محیط كار عوارض مختلفی را ایجاد می‌كند كه عبارتند از:

    1. عوارض روانی و عصبی
    2. تداخل در ارتباطات
    3. خستگی و كاهش راندمان كار
    4. اثر فیزیولوژیكی

    1- اثر روانی سر و صدا به مشخصات فیزیكی صدا مانند فركانس، فشار و شدت صدا بستگی دارد. به طوری كه سر و صدای زیاد باعث كاهش تمركز اعصاب و فعالیت‌های مغزی شده و بر روی سلسله اعصاب اثر می‌گذارد. سردرد، سرگیجه، ضعف عمومی، بی‌خوابی و عصبی شدن از جمله علا‌ئمی هستند كه در این زمینه ظاهر می‌شوند. تداوم كار در معرض چنین سرو صدایی ممكن است باعث شود فرد به امراض روانی مبتلا‌ گردد.

    2- در محیط پر سر و صدا امكان صحبت كردن و گاهی اوقات به علت نوع كار، انجام دادن درست آن مقدور نیست. در چنین حالتی افراد مجبور می‌شوند با صدای بلند با یكدیگر صحبت كنند كه ادامه این كار عوارض مختلفی را می‌تواند ایجاد كند. این موضوع تحت عنوان تداخل در ارتباطات مطرح است.

     

    3- خستگی و كاهش راندمان كار، از دیگر عوارض سر و صدای محیط كار است كه آن را از نظر كیفی و كمی تحت تاثیر قرار می‌دهد و از بعد اقتصادی بسیار مهم است.

     

    4- درخصوص اثر فیزیولوژیكی هم گفتنی است سر و صدای شدید بر روی دستگاه‌های مختلف بدن عوارض گوناگونی به جای می‌گذارد. از جمله كاهش میزان شنوایی كه ممكن است به كری موقت یا دائمی بینجامد. درد گوش، حال بهم خوردگی، بالا‌ رفتن فشار خون، زخم معده و ... از دیگر بیماری‌هایی هستند كه در این زمینه بروز پیدا می‌كنند.روشنایی

    در استانداردهای مهندسی برای هر مكانی با توجه به كاربری آن میزانی از شدت روشنایی در نظر گرفته شده است كه جداول آنها به تفكیک كاربری های متفاوت، حداقل و حداكثر و شدت روشنایی مورد نیاز و حتی شدت روشنایی پیشنهادی را معین كرده است


    تامين نور كافی و مناسب در محيط‌ های كار:
     

     

     

    در محيط های كاری با نور مناسب امكان بروز هر نوع حادثه نيز كاهش مي‌يابد. نور مناسب از طريق استفاده از نور طبيعی و مصنوعی و يا هر دو تامين می گردد. اين نور می بايست دارای روشنایی كافی بوده، خيره كننده نباشد و به طور يكسان پخش شده باشد.

    عوارض ناشی از ازدياد نور:

    خيرگي: مهمترين عارضه ناشي از ازدياد نور است. اين حالت در اثر برخورد مستقيم نور به چشم و يا انعكاس شعاع تابش نور از سطوح شفاف به چشم بوجود می آيد.

    علائم خيرگی: احساس ناراحتی و درد در چشم، كم شدن حس بينايي، ترس از نور و ريزش اشک پديد مي‌آيد. مثلاً زماني كه منبع نور به طور مستقيم در ميدان ديد كارگر قرار گيرد باعث بروز خيرگي مي شود براي جلوگيري از بروز اين مشكل منابع روشنايي بايستي به فواصل مناسبي نسبت به هم نصب شود.

    عوارض ناشی از كمبود نور:

    در كارگاه هایی كه نور مناسب و كافي وجود نداشته باشد به خصوص در مورد كارهای ظريف و دقيق باعث اختلال و كاهش بينايي خواهد شد.

    اين عوارض شامل فشار در چشم، سردرد،‌ سرگيجه خستگي، بي‌ميلي نسبت به كار و نيستاگموس حرفه‌ای مي‌باشد.( بيماری نيـسـتاگـموس سـبب بـروز حـرکات غير طبيعی در چشم می شود.)

    2- بيماريهای ناشی از عوامل مكانيكی: استفاده از ابزار و ادوات دستي در بعضي از اشخاص كه عادت به اين كار ندارند و همچنين فشارهاي مكرر بر روي مفاصل در اثر نحوه انجام كار و يا حرات ظريف تكراري سبب بروز ناراحتي‌هايي مي‌شوند كه پينه بستن و بورسيت از آنجمله‌ هستند.

    3- بيماريهای ناشی از عوامل بيولوژیکی: اشتغال در بعضي از مشاغل با توجه به شرايط محيط كار و مواد مصرفي يا توليدي، كارگر را مستقيماً در خطر ابتلا به بيماريهاي عفوني خاصي مانند سياه زخم قرار مي‌دهد.

     

     

  • Photos & Videos

    Take a look and enjoy!